دلیل دشواری توافق بر سر حفاظت از آب رودخانه کلرادو، اختلاف هفت ایالت حوضه و مکزیک بر سر کاهش مصرف است. کاهش سالانه حداقل ۳ میلیون هکتار-فوت آب ضروری است، اما طرحهای موجود تنها نیمی از این مقدار را پوشش میدهند. تبخیر زیاد از مخازن، مصرف بیرویه کشاورزی (۷۰-۷۵٪ مصرف) و حقوق حقوقی متفاوت، توافق را پیچیده کرده و خطر دعاوی قضائی را افزایش داده است.
بحران آب در رودخانه کلرادو: ذخایر آبی در پایینترین سطح تاریخی
تهران – ۲۸ مرداد ۱۴۰۵
رودخانه کلرادو که تأمینکننده آب هفت ایالت آمریکا و مکزیک است، با بحران بیسابقهای مواجه شده است. در آگوست ۲۰۲۶، دو مخزن بزرگ این کشور یعنی دریاچه مید و دریاچه پاول به پایینترین سطح خود از زمان آغاز بهرهبرداری در سالهای ۱۹۳۶ و ۱۹۶۳ رسیدند.
کاهش مصرف؛ تنها نیمی از راه حل
بر اساس آمار منتشرشده، هفت ایالت حوضه رودخانه کلرادو شامل آریزونا، کالیفرنیا، کلرادو، نوادا، نیومکزیکو، یوتا و وایومینگ و همچنین مکزیک باید سالانه حداقل ۳ میلیون ایکر-فیت (۹۸۰ میلیارد گالن) مصرف آب خود را کاهش دهند. برخی کارشناسان معتقدند این رقم باید به ۴ میلیون ایکر-فیت (۱.۳ تریلیون گالن) برسد.
| شاخص | میزان |
|---|---|
| کاهش مصرف پیشنهادی (دو سال) | ۳.۷ میلیون ایکر-فیت |
| کاهش مصرف مورد نیاز سالانه | ۳ تا ۴ میلیون ایکر-فیت |
| سهم کشاورزی از مصرف آب | ۷۰ تا ۷۵ درصد |
چرا آب کم است؟
برآوردهای خوشبینانه در توافقنامه ۱۹۲۲ که آب را بین حوضه بالا و پایین تقسیم کرد، عامل اصلی این بحران است. در ربع قرن گذشته، کاهش پوشش برف و کاهش تبدیل برف به آب سطحی باعث شده جریان آب نتواند پاسخگوی تقاضا باشد.
تبخیر آب نیز معضل دیگری است. بر اساس گزارش سازمان زمینشناسی آمریکا، سالانه حدود ۱.۵ میلیون ایکر-فیت آب در این مخازن تبخیر میشود که معادل ۱۰٪ از کل مصرف سالانه هفت ایالت است.
تأثیر بر کشاورزی و اقتصاد
کشاورزان حوضه بالا در سال ۲۰۲۶ با کاهش شدید دسترسی به آب مواجه شدند. اگر سطح آب دریاچه پاول و مید کاهش بیشتری یابد، آسیب اصلی متوجه حوضه پایین خواهد بود.
بخش کشاورزی در شهرستان یوما (آریزونا) و شهرستان ایمپریال (کالیفرنیا) که تأمینکنندگان اصلی سبزیجات زمستانی کشور هستند، بیشترین آسیب را خواهند دید. همچنین تولید گندم دوروم بیابانی که برای تولید پاستا استفاده میشود، تحت تأثیر قرار میگیرد.
اختلافات ایالتی
ایالتهای حوضه پایین پیشنهاد کاهش ۱.۶ میلیون ایکر-فیت در سال را دادهاند، اما بر مشارکت ایالتهای حوضه بالا در اقدامات حفاظتی تأکید دارند. در مقابل، ایالتهای حوضه بالا میگویند بسیار کمتر از سهم خود مصرف میکنند و کمبود ناشی از مصرف بیش از حد در حوضه پایین است.
چشمانداز حقوقی
در صورت عدم توافق، دو دعوای حقوقی احتمالی در پیش است:
- اختلاف در دیوان عالی بر سر تفسیر توافقنامه رودخانه کلرادو که ممکن است حدود یک دهه طول بکشد
- شکایت ایالتهای آریزونا و نوادا علیه برنامه فدرال اعلامشده در ژوئیه ۲۰۲۶
راه حل: کاهش دائمی زمینهای کشاورزی
سارا پورتر، مدیر مرکز سیاست آب کایل در دانشگاه ایالتی آریزونا، معتقد است:
«صرفهجویی در مصرف آب شهری به تنهایی کافی نیست. حتی اگر مردم تمام چمنهای آبیاریشده با آب رودخانه کلرادو را بردارند، باز هم کافی نخواهد بود.»
به گفته وی، بهترین راهحل تشویق و پرداخت غرامت به کشاورزان برای توقف دائمی آبیاری برخی زمینها است. این رویکرد یادآور قانون بانکهد-جونز ۱۹۳۷ است که دولت فدرال میلیونها ایکر از زمینهای حاشیهای کشاورزی را خریداری و از تولید خارج کرد.
کادر: رودخانه کلرادو به طول ۲,۳۳۰ کیلومتر از رشته کوههای راکی در کلرادو سرچشمه میگیرد و به خلیج کالیفرنیا در مکزیک میریزد. این رودخانه آب بیش از ۴۰ میلیون نفر را تأمین میکند.
کانال انجمن شهرسازی در بله: https://ble.ir/join/Zjg1ZGEwZD
کانال انجمن شهرسازی در تلگرام: https://t.me/urbanitychannel
گروه انجمن شهرسازی ایران در تلگرام: https://t.me/Urbanity_ir
