برنامه مسکن اجتماعی و احیای ساختوساز شورایی

تأیید تخصیص اولیه بودجه برنامه مسکن اجتماعی و مقرونبهصرفه و چگونگی تحول آن در طول ۱۰ سال. این امر بر افزایش ساخت مسکن توسط شوراها و تعمیق تمرکززدایی تأکید دارد و احیای ساخت مسکن شورایی را هدف قرار میدهد.

تیتر: تأیید تخصیص اولیه بودجه برنامه ۱۰ ساله مسکن اجتماعی و مقرونبهصرفه / دولت بر توسعه مسکن شورایی و واگذاری اختیارات تأکید دارد

لید (خلاصه خبر): دولت بریتانیا امروز (دوشنبه، ۱۰ فوریه ۲۰۲۵) تخصیص اولیه منابع مالی از برنامه خانههای اجتماعی و مقرونبهصرفه (SAHP) را رسماً تأیید کرد. این برنامه که در یک بازه زمانی ۱۰ ساله اجرا خواهد شد، نشاندهنده یک تغییر راهبردی در سیاست مسکن دولت به سمت افزایش چشمگیر ساختوساز توسط شوراهای محلی و تعمیق روند واگذاری اختیارات (Devolution) به مناطق مختلف کشور است.

متن خبر:
وزارت مسکن، جوامع و دولت محلی (DLUHC) در بیانیهای رسمی، جزئیات تخصیصهای اولیه بودجه از برنامه ۱۰ ساله «خانههای اجتماعی و مقرونبهصرفه» را منتشر کرد. این تأمین مالی، گام نخست در اجرای تعهد دولت برای ساخت میلیونها خانه جدید و رفع بحران مسکن است. نکته محوری این برنامه، تغییر پارادایم از وابستگی به سازندگان بزرگ خصوصی به سمت تقویت نقش مستقیم شوراها (councils) به عنوان توسعهدهندگان اصلی مسکن است.

بر اساس این سند، تأکید ویژه بر «تعمیق واگذاری اختیارات» است، به این معنا که شوراهای محلی و مقامات منطقهای ترکیبی (Combined Authorities) اختیار بیشتری برای تصمیمگیری در مورد نحوه هزینهکرد بودجه مسکن در حوزه خود خواهند داشت.

جدول توزیع اولیه بودجه بین مناطق کلیدی انگلستان (ارقام به میلیون پوند):

تصویر:
[تصویر: نمایی هوایی از یک پروژه مسکونی شورایی در حال ساخت در منطقه منچستر بزرگ. اسکلت بتنی ساختمانهای ششطبقه با آجرهای مدرن قرمز و سفید نمایان است. جرثقیلهای بزرگ در پسزمینه مشغول جابجایی قطعات پیشساخته هستند. در پایین کادر، تابلو راهنمایی پروژه با نام «منطقه مسکونی ۲۰۲۶» دیده میشود. این تصویر نمادی از عزم دولت برای افزایش عرضه مسکن عمومی و کاهش وابستگی به اجارههای بازار آزاد است.]

اظهارات مقام رسمی:
آنگلا راینر، وزیر مسکن و جوامع، در نشست خبری امروز در بیرمنگام گفت:

«این تأمین مالی اولیه، گامی حیاتی در جهت ساختن خانههایی است که مردم بهشدت به آن نیاز دارند. ما به شوراها بازگرداندهایم تا خودشان تصمیم بگیرند که پول را کجا و چگونه خرج کنند. افزایش تحویل مسکن توسط شوراها به معنای پایان دادن به دوران اتکای کورکورانه به بازار آزاد و آغاز ساخت خانههای باکیفیت، ارزان و پایدار برای طبقه کارگر است. تعمیق واگذاری اختیارات به منچستر بزرگ، بیرمنگام و سایر مناطق، به آنها این قدرت را میدهد که سریعتر و هوشمندانهتر از همیشه برای مردم خود خانه بسازند.»

جزئیات برنامه و تاریخهای کلیدی:

• شروع رسمی برنامه: آوریل ۲۰۲۶ (همزمان با آغاز سال مالی جدید بریتانیا)
• بازبینی میانمدت عملکرد: دسامبر ۲۰۳۰
• پایان دوره ۱۰ ساله: مارس ۲۰۳۶

طبق این سند، علاوه بر بودجه کلان، دولت به شوراها اجازه میدهد تا از مکانیزمهای مالی نوآورانه مانند وامهای ارزانقیمت دولتی، انتشار اوراق قرضه اجتماعی و استفاده از زمینهای مازاد دولتی برای کاهش هزینههای ساخت استفاده کنند. این اقدامات در کنار هم، هدف جاهطلبانه دولت برای ساخت ۱.۵ میلیون خانه تا پایان دوره پارلمان را محقق خواهد ساخت.

واگذاری اختیارات (Devolution) به عنوان محور اصلی:
بهعنوان نمونه، شورای شهر منچستر بزرگ اعلام کرده است که قصد دارد با استفاده از بودجه تخصیصیافته، حداقل ۳٬۰۰۰ واحد مسکونی اجتماعی جدید را در ۵ سال اول اجرای برنامه، بدون نیاز به تأیید نهایی لندن، آغاز کند. این مدل «قدرت محلی» در حال تبدیل شدن به الگوی استاندارد در سراسر کشور است و به مناطق اجازه میدهد تا متناسب با بافت فرهنگی و جغرافیایی خود، پروژههای مسکن را اولویتبندی کنند.

لینکهای مرتبط برای مطالعه بیشتر:

• لینک به بیانیه رسمی وزارت مسکن، جوامع و دولت محلی – www.gov.uk/department-for-levelling-up-housing-and-communities
• لینک به سند کامل چارچوب برنامه ۱۰ ساله خانههای اجتماعی – www.parliament.uk/business/publications
• لینک به گزارش تحلیلی مرکز سیاستگذاری مسکن (JRF) – www.jrf.org.uk

جمعبندی خبرنگار:
این اعلامیه اگرچه فقط تخصیصهای اولیه است، اما پیام روشنی برای بازار مسکن و دولتهای محلی دارد: دوران «مشاورههای بیپایان» به پایان رسیده و «اجرای مستقیم» آغاز شده است. با قرار گرفتن شوراها در مرکز فرآیند ساختوساز و اعطای اختیارات مالی بیشتر به مناطق، انتظار میرود در ماههای آینده شاهد اعلام پروژههای عمرانی مشخص و کلنگزنیهای متعدد در سراسر بریتانیا باشیم. تحلیلگران معتقدند این برنامه در صورت اجرای کامل، میتواند بار اجارهبها را بهطور تاریخی کاهش دهد و مالکیت خانه را دوباره برای نسل جوان امکانپذیر کند.

منبع

کانال انجمن شهرسازی در بله: https://ble.ir/join/Zjg1ZGEwZD
کانال انجمن شهرسازی در تلگرام: https://t.me/urbanitychannel
گروه انجمن شهرسازی ایران در تلگرام: https://t.me/Urbanity_ir