راهنمای رسمی نظام برنامهریزی که در نامههایی به مدیران ارشد برنامهریزی مقامات محلی ارائه شده است.
عنوان: دستورالعمل جدید دولت بریتانیا برای تسریع ساخت مسکن؛ نامههای سرگشاده به روسای برنامهریزی محلی
تاریخ انتشار: ۲۵ فوریه ۲۰۲۵ (۶ اسفند ۱۴۰۳)
منبع: خبرگزاری مسکن و شهرسازی
لندن – وزارت مسکن، جوامع و دولت محلی (MHCLG) روز گذشته با ارسال نامههای رسمی به روسای برنامهریزی (Chief Planning Officers) تمامی مقامات محلی برنامهریزی (LPAs) در انگلستان، چارچوب جدید و الزامآوری را برای اصلاح نظام برنامهریزی ابلاغ کرد. این دستورالعمل که توسط جوآنا آورلی (Joanna Averley)، رئیس برنامهریزان دولت، امضا شده است، در راستای تحقق وعده انتخاباتی حزب کارگر برای ساخت ۳۷۰ هزار واحد مسکونی در سال تدوین شده و جایگزین رویههای قبلی میشود.
جزئیات نامه سرگشاده: اولویت با زمینهای قهوهای و کمربند خاکستری
در این نامه که خطاب به تمامی شوراهای شهرستان و منطقهای ارسال شده، بر حذف موانع بوروکراتیک و کوتاهشدن زمان صدور مجوزها تأکید شده است. به گفته آنجلا راینر (Angela Rayner)، معاون نخستوزیر و وزیر مسکن، این اصلاحات «بزرگترین جهش در نظام برنامهریزی از سال ۱۹۴۷ تاکنون» خواهد بود.
بر اساس این بخشنامه، شوراها موظفاند تا پیش از ۳۱ مارس ۲۰۲۵ برنامههای اجرایی خود را برای شناسایی زمینهای «کمربند خاکستری» (Grey Belt) و زمینهای بایر (Brownfield) به وزارتخانه اعلام کنند. در غیر این صورت، دولت مرکزی مستقیماً در فرآیند صدور مجوز مداخله خواهد کرد.
جدول مقایسه شاخصهای کلیدی نظام برنامهریزی (قبل و بعد از دستورالعمل جدید)
| شاخص | رویه قبلی (دوره محافظهکاران) | رویه جدید (دستورالعمل ۲۵ فوریه ۲۰۲۵) |
|---|---|---|
| هدف سالانه ساخت مسکن | ۳۰۰ هزار واحد | ۳۷۰ هزار واحد (الزامی) |
| اولویت زمینها | زمینهای قهوهای (Brownfield) | زمینهای قهوهای + کمربند خاکستری (Grey Belt) |
| مهلت بررسی درخواست مجوز | ۱۳ هفته | ۸ هفته (برای پروژههای تأیید شده) |
| نقش شوراها در تعیین سقف ساخت | اختیاری (بر اساس نیاز محلی) | اجباری (بر اساس فرمول ملی جمعیت) |
| معیار رد پروژهها | تأثیر بر میراث فرهنگی | تأثیر بر میراث فرهنگی + عدم تحقق سهمیه مسکن |
تصویر:
[تصویر: نقشه تعاملی انگلستان که مناطق دارای کمبود شدید مسکن (لندن، منچستر و بیرمنگام) را با رنگ قرمز و مناطق دارای زمینهای بایر را با رنگ سبز نشان میدهد. منبع: وزارت مسکن بریتانیا – ۲۵ فوریه ۲۰۲۵]
بخشنامههای کلیدی و الزامات فنی
در نامه آورلی به چند بخشنامه فنی اشاره شده است که مهمترین آنها به شرح زیر است:
- اصلاحیه NPPF (چارچوب سیاست برنامهریزی ملی): شوراها دیگر نمیتوانند به بهانه «فقدان زیرساختهای حملونقل» درخواستهای ساختوساز را رد کنند. دولت متعهد شده است که همزمان بودجه ۱۰۰ میلیون پوندی برای بهبود جادهها و ایستگاههای قطار در مناطق هدف اختصاص دهد.
- دیجیتالیسازی فرآیندها: از اول ژوئن ۲۰۲۵، تمامی درخواستهای برنامهریزی باید بهصورت الکترونیکی از طریق سامانه یکپارچه «PlanX» ثبت شوند. این سامانه با استفاده از هوش مصنوعی، نقشههای کاداستر را بهصورت خودکار بررسی میکند.
- مکانیسم «توسعه خودکار» (Development Rights): برای پروژههایی که بیش از ۶۰ درصد واحدهای آنها مسکن اجتماعی باشد، نیازی به دریافت مجوز کامل نخواهد بود و صرفاً اطلاعرسانی به شورا کافی است.
واکنش مقامات محلی و کارشناسان
در حالی که برخی شوراها مانند شورای شهر منچستر از این دستورالعمل استقبال کردهاند، انجمن برنامهریزان سلطنتی (RTPI) هشدار داده است که این فشارها ممکن است منجر به ساختوساز در مناطق سیلخیز شود. مارک دیویس (Mark Davis)، رئیس برنامهریزی شورای شهرستان کنت، در واکنش به این نامه گفت: «ما با هدف ۳۷۰ هزار واحدی موافقیم، اما بدون استخدام ۵۰۰ برنامهریز جدید در سطح کشور، اجرای این مهلت ۸ هفتهای غیرممکن است.»
لینکهای مرتبط:
- متن کامل نامه جوآنا آورلی به روسای برنامهریزی (PDF)
- دسترسی به سامانه دیجیتال PlanX
- آخرین آمار ساخت مسکن در انگلستان – اداره آمار ملی (ONS)
چشمانداز آینده
دولت اعلام کرده است که تا پایان سال ۲۰۲۵، گزارش پیشرفت شوراها را بهصورت فصلی منتشر خواهد کرد و شوراهایی که نتوانند به اهداف تعیینشده دست یابند، با کسر بودجه سالانه مواجه خواهند شد. این نامهها در حالی منتشر میشود که بازار مسکن بریتانیا با افزایش ۸.۲ درصدی قیمتها نسبت به سال گذشته مواجه است و انتظار میرود اولین پروژههای مبتنی بر قوانین جدید، از سپتامبر ۲۰۲۵ کلنگزنی شوند.
کانال انجمن شهرسازی در بله: https://ble.ir/join/Zjg1ZGEwZD
کانال انجمن شهرسازی در تلگرام: https://t.me/urbanitychannel
گروه انجمن شهرسازی ایران در تلگرام: https://t.me/Urbanity_ir
